સંપૂર્ણ સ્વાસ્થ્ય
સંપૂર્ણ એટલે સમગ્ર કે અખંડ. સ્વાસ્થ્યનો સામાન્ય અર્થ આરોગ્ય થાય છે, પરંતુ તેનો ઊંડો અર્થ પોતાના મૂળ સ્વરૂપમાં સ્થિર થવા સાથે જોડાયેલો છે.
આ બંને શબ્દો મળીને સંપૂર્ણ સ્વાસ્થ્યનો એ વિચાર રજૂ કરે છે, જે ડૉ. સારંગ પાટીલના કાર્યનું કેન્દ્રબિંદુ બન્યો છે: સ્વાસ્થ્ય એટલે માત્ર બીમારીની ગેરહાજરી નથી. તે શારીરિક, માનસિક, ભાવનાત્મક, સામાજિક અને આંતરિક સુખાકારીના સ્તરે વધુ સંતુલિત અને સ્વસ્થ બનવાની એક સતત ચાલતી પ્રક્રિયા છે.
આનો અર્થ બીમારીને નજરઅંદાજ કરવાનો નથી. તેમજ આધુનિક તબીબી સારવારની જગ્યાએ પરંપરાગત પદ્ધતિઓ મૂકવાનો નથી, કે જીવનશૈલીથી જ દરેક સમસ્યા ઉકલી જશે એવું માની લેવાનો પણ નથી.
તેના બદલે, સંપૂર્ણ સ્વાસ્થ્ય સમગ્ર વ્યક્તિના હિતને ધ્યાનમાં રાખતો એક અભિગમ છે: રોગના નિદાન પાછળ રહેલી વ્યક્તિને સમજવી, શરીરની સાથે મનને પણ જોવું, અને યોગ્ય તબીબી સારવારની સાથે ખોરાક, હલનચલન, શ્વાસ, ઊંઘ, સંબંધો અને આંતરિક શાંતિની ભૂમિકાને સ્વીકારવી.
એક વિચારધારા, કોઈ તબીબી સારવાર નહીં
સંપૂર્ણ સ્વાસ્થ્ય એક વિચારધારા અને શૈક્ષણિક માળખું છે. તે કોઈ તબીબી સારવાર, રોગનિદાનનું સાધન કે ડૉક્ટરની સારવારનો વિકલ્પ નથી. જ્યાં તબીબી તપાસ કે ઇલાજની જરૂર હોય, ત્યાં યોગ્ય ડૉક્ટરી સારવાર હંમેશાં પ્રથમ ક્રમે આવે છે.
તબીબી અસ્વીકરણ
આ પૃષ્ઠ પરની માહિતી માત્ર સામાન્ય શૈક્ષણિક હેતુ માટે છે અને તે વ્યક્તિગત તબીબી સલાહ, નિદાન કે સારવાર નથી. જો તમને સતત રહેતાં, ગંભીર કે ચિંતાજનક લક્ષણો જણાય, તો યોગ્ય લાયકાત ધરાવતા તબીબી નિષ્ણાતની સલાહ લો.
